08.04.2021, 18:27

Ah Şu Roma Tapınakları!

Ah Şu Roma Tapınakları!

En son yazımı Roma İmparatorluğunun şehircilik anlayışını, inşa etmiş olduğu yapılar ekseninde irdeleyeceğimi belirterek bitirmiştim.

Kent Roma önderliğinde başlamış olan bu yeni şehircilik anlayışında hiç kuşkusuz Roma yapılarının kentlerde nasıl konumlandırıldıkları bu konumlandırılışlarında nelerine önem verildikleri de önem taşımaktadır. Sonuç itibariyle bir kenti oluşturan o kentte bulunan yapılardır. Şimdi bu yapıların neler oldukları ve şehircilik anlayışında nasıl bir konum için oturtulduklarına bir göz atalım. Bu yolculuğa tabiki antik dönem için olmazsa olmaz yapılardan olan tapınaklarla başlayalım.

Roma tapınakları genel itibariyle Yunan tapınaklarını anımsatır. Fakat Roma tapınakları biraz daha azametli bir podyum üzerindedir. Bir antik kenti gezerken yüksek bir podyum üstüne konumlanmış bir tapınak görürseniz bilin ki o tapınak bir Roma tapınağıdır. Yunan tapınakları gibi iç kısımda yan ve arkalarda devam eden sütun dizileri de bulunmaz.

Roma tapınakları gerçekten Yunan tapınaklarına göre oldukça ihtişamlıdır. Yüksek bir podyuma sahip olması ve etkileyici bir sütunlu sundurmanın bulunması onu cezbedici bir hale sokar.

Bir an kendinizi Antik Roma caddelerine dolaştığınız hayal edin. Karşınıza çıkan görkemli tapınağın sizin inanç dünyasına etkisini bir düşünün. Nasıl biz bugün Sultanahmet Camii’nden, Selimiye Camii’nden, Süleymaniye Camii’nden etkileniyorsak onlar içinde durum farklı değildi.

Tabi Yunan tapınaklarından farklı olduğunu söylemişsek de, Roma’nın eklektik düşünce yapısı tapınaklarda da kendisini gösterir. Yunan tapınaklarından etkileşimli ve hatta Etrüks geleneklerini de içine katmış olduğu Güney Fransa’da Nimes’de ki ünlü Maison Carree Tapınağını buna örnek verebiliriz.

Bu tapınak olasılıkla M.Ö. 16 yılında inşa edilmişti ve dış cephe, yerleşmenin forumunu da çevreleyen, sütunlu galerilerin sınırlandırdığı yüksek bir platform üzerinde yer alan podyumuyla tümüyle korunabilmiştir. Ayrıca oldukça derin bir ön avlusu vardır. Korinth düzenindeki yapı yerel kireç taşıyla özenli bir şekilde inşa edilmiş ve sarmal dalların süslediği bir friz ile çevrilmişti. Yapı tümüyle yalın ve gösterişsiz tarzıyla anıtsal Augustus mimarisinin bir örneğidir. Korinth düzeni bu devirde sınırlı sayıdaki yapıda kullanılmaya başlanmıştı.

Yunan-Roma tarzında ki bir başka tapınak da, ayrıntıları ve anlamı bakımından oldukça farklı olan Lübnan Baalbek’deki “Bacchus” Tapınağıdır.

Ait olduğu yapı topluluğu Caracalla Dönemi’nde (M.S. 211-217),tapınak ise olasılıkla ikinci yüzyılın ortasında ya da ikinci yarısında tamamlanmıştı. Tapınak yüksek bir podyum üzerinde yükselmektedir. Yivsiz Korinth sütunlarının oluşturduğu peripteral sütun dizisi ve önünde altı adet yivli sütunu olan derin bir ön avlusu vardır.

Tabi şimdi bu bölge IŞİD tehdidi altında. Bu güzellikteki bir tapınağın kaderi umarız bir faciayla sonuçlanmaz.

Roma tapınaklarının, Roma şehirlerine bir ihtişam kattığını söyleyebiliriz.

Önümüzdeki yazımda Roma hamamlarına da biraz değinmek istiyorum.

Kalın Sağlıcakla.

Yorumlar (0)
6
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Afyonkarahisar'a raylı sistem yapılmalı mı?
Afyonkarahisar'a raylı sistem yapılmalı mı?
Namaz Vakti 12 Nisan 2021
İmsak 04:52
Güneş 06:19
Öğle 13:04
İkindi 16:43
Akşam 19:38
Yatsı 20:59